Terimler, sade dille

Sahip olmadığınız bir hisseyi ödünç alarak satmak. Fiyat düşerse hisse daha ucuza geri alınıp aradaki farktan kazanç hedeflenir.

Bu olayda: Borsa İstanbul, fiyatı olağandışı hareket eden OZATD, DSTKF ve PEKGY gibi paylarda açığa satışı ve kredili işlemi geçici olarak yasakladı.

İlgili: VBTS, Brüt takas

Şüphelinin tutuklanmak yerine bazı yükümlülüklerle serbest bırakılması. Yurt dışına çıkış yasağı ya da belirli aralıklarla imza vermek gibi şartlar içerebilir.

Bu olayda: Fon soruşturmasında 24–26 Eylül arasında 7 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

İlgili: Yurt dışı çıkış yasağı, Tutuklama, Gözaltı

Borsa İstanbul'da işlem gören, piyasa değeri ve işlem hacmi yüksek 100 şirketin hisselerinden oluşan ana endeks; borsanın genel yönünü gösterir.

Bu olayda: BIST 100, 16 Eylül 2026'da %5,54 düşüşle 13.122,58 puandan kapandı.

İlgili: Devre kesici, Tavan / taban

Bir fonun tek bir katılma payının fiyatı. Fonun toplam değerinin, yatırımcıların elindeki toplam pay sayısına bölünmesiyle bulunur.

Bu olayda: TLY'nin birim pay fiyatı 31 Aralık 2024'te 59,78 TL, 31 Aralık 2025'te 2.930,29 TL'ydi (TEFAS).

İlgili: Katılma payı, Tedavüldeki pay, Portföy büyüklüğü

Borsanın olağandışı fiyat hareketi görülen hisselere uyguladığı bir tedbir. Aynı gün alıp satarak işlemleri netleştirmek mümkün olmaz; alış için paranın, satış için hissenin hesapta bulunması gerekir.

Bu olayda: OZATD'de 3 Ağustos 2026'dan itibaren brüt takas uygulandı (Borsa İstanbul tedbir listesi).

İlgili: VBTS, Tek fiyat, Emir paketi

Fiyatlar ya da endeks kısa sürede çok sert hareket ettiğinde işlemlerin kısa bir süre durdurulması. Amaç, panik anlarında piyasaya nefes aldırmaktır.

Bu olayda: 16 Eylül 2026'daki sert düşüş sırasında saat 16.04'te endekse bağlı devre kesici çalıştı.

İlgili: BIST 100

Borsa İstanbul'un volatiliteye dayalı tedbirlerinden biri. Piyasa emri verilmesi, verilen emrin iptal edilmesi ya da fiyatının kötüleştirilmesi gibi işlemler kısıtlanır.

Bu olayda: Bu dosyada incelenen hisseler arasında emir paketi aşamasına kadar çıkan tek hisse OZATD oldu (3 Eylül 2026'dan itibaren).

İlgili: VBTS, Brüt takas, Tek fiyat

Bir internet sayfasına ya da hesaba Türkiye'den erişimin yetkili kurum ya da mahkeme kararıyla engellenmesi. 5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesi, millî güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle hızlı engelleme imkânı veriyor.

Bu olayda: Eylül 2026'da fon krizine ilişkin bazı haberlere ve sosyal medya hesaplarına bu gerekçeyle erişim engeli getirildi.

İlgili: Yayın yasağı, Kısıtlama (gizlilik) kararı

Bir şirketin hisselerinden borsada gerçekten alınıp satılabilen kısım; ana ortakların ve içeridekilerin elindeki paylar sayılmaz. Bu oran düşükse hisseye halk arasında “sığ” denir; az bir alımla fiyat hızla oynayabilir.

Bu olayda: Basının derlemesine göre tasfiyedeki fonlar, TEHOL'ün fiili dolaşımdaki paylarının %77,74'ünü tutuyordu.

İlgili: Piyasa dolandırıcılığı, Hisse senedi yoğun fon

Parasını doğrudan hisse ya da tahvile değil, başka yatırım fonlarının paylarına yatıran fon.

Bu olayda: Tera Portföy Fon Sepeti Fonu (FSU) tasfiye listesinde değil; 17 Eylül'de yalnızca TEFAS'ta işleme kapatıldı.

İlgili: TEFAS, Tasfiye

Soruşturma sırasında şüphelinin savcılık kararıyla kısa bir süre için özgürlüğünün kısıtlanması. Süre sonunda serbest bırakılır ya da hâkim karşısına çıkarılır; suçlu olduğu anlamına gelmez.

Bu olayda: Fon soruşturmasında gözaltına alınanların bir kısmı tutuklandı, bir kısmı adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

İlgili: Tutuklama, Adli kontrol, Yakalama kararı

Portföyünün büyük kısmını sürekli olarak hisse senetlerine yatıran fon. Serbest fon türünde olanları da vardır.

Bu olayda: Tasfiyedeki 131 fonun çoğu “hisse senedi yoğun serbest fon” türündeydi.

İlgili: Serbest fon, Fiili dolaşım

Fondaki paylarınızı fona geri satıp paranızı almak için verdiğiniz emir. Fonun belgelerinde yazan saat ve fiyat kurallarına göre gerçekleşir.

Bu olayda: SPK'ya göre 17 Eylül 2026'da TEFAS'a verilen tüm talimatlar iptal edildi; sahiplerine tasfiye bakiyesinden pay oranında ödeme yapılacak.

İlgili: Temerrüt, Tasfiye, Katılma payı

Savcılığın, soruşturma sonunda yeterli şüphe bulduğu kişiler hakkında dava açmak için mahkemeye sunduğu belge. Mahkeme kabul ederse yargılama başlar; iddianame bir mahkûmiyet değildir.

Bu olayda: 28 Eylül 2026 itibarıyla fon soruşturmasında düzenlenmiş bir iddianame yok.

İlgili: Suç duyurusu, Masumiyet karinesi

SPK'nın, piyasayı bozduğundan şüphelendiği kişi ya da kurumların borsada belirli işlemler yapmasını geçici olarak yasaklaması. İdari bir tedbirdir, yargı kararı değildir.

Bu olayda: SPK 25 Eylül'de Tera Yatırım ve Tera Portföy'e, kendi hesaplarına OZATD paylarıyla sınırlı 2 yıl işlem yasağı getirdi.

İlgili: SPK, Suç duyurusu, Piyasa dolandırıcılığı

Kamuyu Aydınlatma Platformu. Borsa şirketlerinin ve fonların yasal bildirimlerini yayımladığı resmî internet platformu.

Bu olayda: Tera Portföy, TP2 ve THF'deki temerrüdü 16 Eylül akşamı KAP'ta duyurdu.

İlgili: SPK, Temerrüt

Faizsiz finans ilkelerine uygun araçlara, örneğin kira sertifikalarına ve katılım hesaplarına yatırım yapan fon.

Bu olayda: Tera Portföy Para Piyasası Katılım (TL) Fonu (TLV), tasfiyedeki 6 Tera fonundan biri.

İlgili: Para piyasası fonu

Bir yatırım fonundaki payınız. Bir şirketin değil, fonun ortak portföyünün bir parçasına sahip olduğunuzu gösterir.

Bu olayda: Tasfiyede elde edilen nakit, yatırımcılara katılma payı sahipliği oranında dağıtılacak.

İlgili: Birim pay fiyatı, Tedavüldeki pay

Soruşturmanın amacı tehlikeye girebilecekse hâkimin, avukatların dosyayı inceleme yetkisini sınırlaması. Basına genel bir yasak değildir; ancak dosya içeriğini yayımlamak hukuki risk taşır.

Bu olayda: Hürriyet'in 21 Eylül tarihli haberine göre fon soruşturması dosyasında gizlilik kararı bulunuyor.

İlgili: Yayın yasağı, Masumiyet karinesi

Soruşturma sürerken kişi ya da şirketlerin banka hesabı, hisse, araç gibi varlıklarının geçici olarak dondurulması ya da el konulması. Mülkiyetin kesin olarak el değiştirdiği anlamına gelmez.

Bu olayda: Adalet Bakanı 26 Eylül'de 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin malvarlığının dondurulduğunu açıkladı; şirket ve fonlara yönelik tedbirler 27 Eylül'de kaldırıldı.

İlgili: Yurt dışı çıkış yasağı, MASAK

Mali Suçları Araştırma Kurulu. Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlıdır; şüpheli para hareketlerini ve suç gelirlerinin aklanmasını inceler.

Bu olayda: Başsavcılık, grup yöneticilerinin yurt dışına yaptığı para ve kripto varlık transferlerine ilişkin bilgileri MASAK'tan istedi.

İlgili: Malvarlığı tedbiri

Suçluluğu kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağı ilkesi (Anayasa md. 38).

Bu olayda: Gözaltı, tutuklama ve SPK'nın suç duyurusu mahkûmiyet değildir; bu sitede adı geçen herkes için masumiyet karinesi geçerlidir.

İlgili: Tutuklama, Suç duyurusu, İddianame

Merkezi Kayıt Kuruluşu. Hisse ve fon paylarının kime ait olduğunu elektronik olarak kaydeder; yatırımcılar e-Yatırımcı hizmetiyle kendi kayıtlarını görebilir.

Bu olayda: SPK'nın açıkladığı 455.758 tekil yatırımcı sayısı MKK kayıtlarına dayanıyor.

İlgili: Katılma payı, Saklayıcı

Belirli bir servet eşiğini aşan ya da profesyonel sayılan yatırımcı. Serbest fonlar esas olarak bu yatırımcılara yöneliktir.

Bu olayda: SPK, 18 Aralık 2025'te nitelikli yatırımcı eşiğini 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye çıkardı.

İlgili: Serbest fon

Parasını kısa vadeli ve genellikle düşük riskli sayılan araçlara, örneğin ters repoya, kısa vadeli borçlanma araçlarına ve mevduata yatıran fon.

Bu olayda: Tera'nın para piyasası fonu TP2, 16 Eylül'de 224,4 milyar TL büyüklük ve 167.000 yatırımcıyla tasfiyedeki en büyük ikinci fondu.

İlgili: Ters repo, Katılım fonu

Hisse fiyatlarını yapay olarak etkilemek amacıyla işlem yapmak (işlem bazlı) ya da yanıltıcı bilgi yaymak (bilgi bazlı). Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesinde 3–5 yıl hapis öngörülen bir suçtur.

Bu olayda: SPK, KTLEV, GUNDG, DSTKF ve OZATD paylarındaki işlemler için bu şüpheyle suç duyurusunda bulundu; bunlar yargı kararı değil.

İlgili: Suç duyurusu, SPK, İşlem yasağı

Bir fonun sahip olduğu tüm varlıkların o günkü toplam değeri. Yeni para girdiğinde de, fondaki varlıkların fiyatı yükseldiğinde de artar.

Bu olayda: Tasfiyedeki 131 fonun toplam portföy büyüklüğü 31 Ağustos 2026'da yaklaşık 1.265 milyar TL'ydi (TEFAS verisinden hesaplama).

İlgili: Birim pay fiyatı, Tedavüldeki pay

Yatırım fonlarını kuran ve yöneten, SPK'dan izinli şirket. Fonun hangi varlıkları alıp satacağına karar verir, karşılığında yönetim ücreti alır.

Bu olayda: Tasfiye kararı yedi PYŞ'nin fonlarını kapsıyor: Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy.

İlgili: Saklayıcı, SPK

Fonun varlıklarını fon adına muhafaza eden kurum; genellikle bir banka ya da aracı kurumdur.

Bu olayda: SPK kararıyla Tera fonlarının saklayıcısı İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarınınki Ziraat Bankası oldu.

İlgili: Tasfiye, Portföy yönetim şirketi (PYŞ)

Esas olarak nitelikli yatırımcılara yönelik, yatırım sınırları diğer fonlara göre daha gevşek olan fon türü.

Bu olayda: Tera'nın en büyük fonu TLY bir serbest fondu ve 7 Temmuz 2025'te TEFAS'ta işlem görmeye başladı.

İlgili: Nitelikli yatırımcı, TEFAS, Hisse senedi yoğun fon

Sermaye Piyasası Kurulu. Borsayı, yatırım fonlarını ve aracı kurumları düzenleyen ve denetleyen kamu kurumu.

Bu olayda: SPK, 17 Eylül 2026'da 131 fonun tasfiyesine karar verdi.

İlgili: KAP, Tasfiye

Bir suç işlendiği şüphesiyle savcılığa yapılan bildirim. Soruşturma başlatılmasına yol açabilir ama kimsenin suçlu olduğunu göstermez.

Bu olayda: SPK 25 Eylül'de OZATD paylarındaki işlemler nedeniyle 11 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu.

İlgili: İddianame, Piyasa dolandırıcılığı, Masumiyet karinesi

Bir fonun kapatılması: varlıkları satılır, borçları ödenir, kalan para yatırımcılara payları oranında dağıtılır.

Bu olayda: SPK kararıyla 131 fon en fazla 6 ay içinde tasfiye edilecek.

İlgili: Saklayıcı, Temerrüt, Katılma payı

Bir hissenin bir günde çıkabileceği en yüksek fiyat (tavan) ve düşebileceği en düşük fiyat (taban). Borsa İstanbul'da günlük fiyat sınırı genellikle %10'dur.

Bu olayda: Tera grubunun hisseleri 16–28 Eylül arasındaki 9 seansın tamamını tabanda kapattı; tahtada alıcı yoktu.

İlgili: Devre kesici, VBTS

Bir fonun yatırımcıların elinde bulunan toplam pay sayısı. Fona yeni para girdiğinde artar, iadelerde azalır.

Bu olayda: Bu sitedeki tahmini para giriş ve çıkışları, tedavüldeki pay sayısının günlük değişimi birim fiyatla çarpılarak hesaplanıyor.

İlgili: Birim pay fiyatı, Portföy büyüklüğü

Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu. Farklı şirketlerin fonlarını bankanız ya da aracı kurumunuz üzerinden tek bir yerden alıp satmanızı sağlar.

Bu olayda: SPK, yedi şirketin TEFAS'ta işlem gören tüm fonlarını 17 Eylül 2026'da TEFAS'ta işleme kapattı.

İlgili: Serbest fon, SPK

Borsa İstanbul'un volatiliteye dayalı tedbirlerinden biri. Hisse gün boyunca sürekli işlem görmek yerine, belirli zamanlarda toplanan emirlerle tek bir fiyattan işlem görür.

Bu olayda: Tek fiyat, VBTS'nin dördüncü aşaması; öncesinde açığa satış yasağı, brüt takas ve emir paketi aşamaları gelir.

İlgili: VBTS, Brüt takas

Bir yükümlülüğün zamanında yerine getirilememesi. Fonlarda, yatırımcının iade talebinin vaktinde ödenememesi anlamına gelir.

Bu olayda: Pusula Portföy 15 Eylül'de, Tera Portföy 16 Eylül'de bazı fonlarında iade ödemelerinde temerrüt açıkladı.

İlgili: İade talimatı, Tasfiye

Kısa vadeli borç verme işlemi: fon, bir menkul kıymeti belirli bir tarihte geri satma sözüyle alır ve vade sonunda parasını faiziyle geri alır. Para piyasası fonlarının sık kullandığı bir araçtır.

Bu olayda: TP2'nin portföyünün 16 Eylül'de %63,2'si ters repodan oluşuyordu (TEFAS varlık dağılımı).

İlgili: Para piyasası fonu

Hâkim kararıyla şüphelinin soruşturma ya da yargılama sürerken cezaevinde tutulması. Bir koruma tedbiridir, mahkûmiyet değildir.

Bu olayda: 26 Eylül 2026 itibarıyla fon soruşturmasında 51 kişi tutukluydu.

İlgili: Gözaltı, Adli kontrol, Masumiyet karinesi

Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi. Borsa İstanbul'un fiyatı olağandışı oynayan hisselere kademeli uyguladığı tedbirler: açığa satış ve kredili işlem yasağı, brüt takas, emir paketi, tek fiyat ve internetten emir kısıtı; her biri 1 ay sürer.

Bu olayda: OZATD için Temmuz–Eylül 2026'da açığa satış yasağı, brüt takas ve emir paketi tedbirleri uygulandı.

İlgili: Açığa satış, Brüt takas, Emir paketi, Tek fiyat

Bir şüphelinin yakalanarak adli makamlara getirilmesi için hâkimin verdiği karar. Kişinin suçlu olduğu anlamına gelmez.

Bu olayda: 26 Eylül gecesi Tera Portföy YK Başkanı ve Tera Yatırım Genel Müdürü hakkında yakalama kararı verildi; ikisi ertesi gün gözaltına alındı.

İlgili: Gözaltı, Tutuklama

Bir yatırım kuruluşunun yatırımcı adına sakladığı nakdi ya da sermaye piyasası araçlarını iade edememesi hâlinde, SPK kararıyla belirli bir üst sınıra kadar ödeme yapan kurum. Fiyat düşüşlerinden doğan zararları karşılamaz.

Bu olayda: 28 Eylül 2026 itibarıyla bu yedi şirket için SPK'nın bir tazmin kararı açıkladığına dair bilgi yok.

İlgili: SPK, Tasfiye

Bir olayla ilgili haber, görüntü ve yorum yayımlanmasının mahkeme kararıyla geçici olarak yasaklanması.

Bu olayda: 28 Eylül 2026 itibarıyla fon soruşturmasına ilişkin bir yayın yasağı tespit edilmedi (RTÜK listesi).

İlgili: Kısıtlama (gizlilik) kararı, Erişim engeli

Şüphelinin Türkiye dışına çıkmasını engelleyen bir adli kontrol tedbiri.

Bu olayda: Başsavcılık 17 Eylül'de 48 kişiye yurt dışı çıkış yasağı getirildiğini açıkladı.

İlgili: Adli kontrol